“ජීවිතයේ පියා” – නයිල් ගඟ
නයිල් නදිය ලොව දිගම ගංගාව ලෙස සාම්ප්රදායිකව පිළිගැනෙන අතර, එහි දළ දිග කිලෝමීටර 6,650ක් (සැතපුම් 4,132ක්) පමණ වේ. එහි ද්රෝණිය සහ ගලා යන මාර්ගය බුරුන්ඩි, කොංගෝ ප්රජාතන්ත්රවාදී ජනරජය, ඊජිප්තුව, එරිත්රියාව, ඉතියෝපියාව, කෙන්යාව, රුවන්ඩාව, දකුණු සුඩානය, සුඩානය, ටැන්සානියාව සහ උගන්ඩාව ඇතුළු රටවල් එකොළහක් පුරා විහිදී පවතී.
නයිල් ගඟේ ප්රධාන අතු ගංගා දෙක:
- සුදු නයිල් – වික්ටෝරියා විල ආශ්රිත ප්රදේශයෙන් ආරම්භ වේ. එය අප්රිකාවේ විශාලතම විල වන අතර ලෝකයේ විශාලතම නිවර්තන විල ද වේ. තවද, වපසරිය අනුව එය ලෝකයේ දෙවන විශාලතම මිරිදිය විල වේ.
- නිල් නයිල් – ඉතියෝපියාවේ ටානා විලෙන් ආරම්භ වේ. එය ඉතියෝපියාවේ විශාලතම විල වේ.
මෙම අතු ගංගා දෙක ඛාර්ටූම් නගරයේදී එක් වේ.
පුරාණ ඊජිප්තුවේ ජීවන රේඛාව
- නයිල් ගඟ නොමැතිව පුරාණ ඊජිප්තු ශිෂ්ටාචාරය වර්ධනය විය නොහැකි වූ බව කියනු ලැබේ.
- වාර්ෂික ගංවතුර මගින් කෘෂිකාර්මික ඉඩම් සඳහා සාරවත් පස සැපයුණි.
- එම නිසා කෘෂිකර්මාන්තය, වෙළඳාම සහ ජනාවාස සංවර්ධනය විය.
- පුරාණ ඊජිප්තුවරුන් නයිල් ගඟ”ජීවිතයේ පියා” ලෙස සලකා පුද පූජා කළහ.
සාරාංශය: නයිල් ගඟ යනු අප්රිකාවේ ඉතිහාසය, ශිෂ්ටාචාරය, කෘෂිකර්මාන්තය සහ ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා අතිමහත් දායකත්වයක් ලබා දුන් ලොව ප්රසිද්ධ ගඟකි.
වයෝවෘද්ධ දෙමාපියන්ගේ ස්වභාවය අවබෝධ කරගෙන ක්රියා කළ යුතු ය.
අල්ලාහ් ප්රකාශ කර ඇති පරිදි, මිනිසෙකු මහලු වියට පත්වී බොහෝ කල් ජීවත් වන විට, ඔහු වඩාත්ම දුබල වූ මහලු වයසට (අතිශය ජරපත් භාවයට) පත් කරනු ලැබේ. එනම්, ඔහු ජීවිතයේ දුර්වලම අවධියට ළඟා වේ.
මිනිසෙකු මහලු වියට පත් වූ විට, ඔහු කලක් දැනුමෙන් සහ ප්රඥාවෙන් පිරිපුන්ව සිටියද, කුඩා දරුවෙකු මෙන් දුර්වල තත්ත්වයකට පත් වේ. කෙසේ වෙතත්, ඔහු මීට පෙර දැනුම සහ අවබෝධය ලබා සිටි නිසා, මෙම තත්ත්වය ඔහුට වඩාත් දුෂ්කර එකක් බවට පත් වෙයි.
අතිශය මහලු වියට පත්ව මෙම තත්ත්වයට ඇද වැටුණු අයගෙන්, කුඩා දරුවන්ට වඩා වැඩි අපහසුතාවක් සහ කරදරයක් ඔවුන්ගේ පවුල්වලට සිදුවන බව අප දකින්නේ මේ නිසාය. ඊට හේතුව, ඔවුන් මීට පෙර දැනුම සහ අවබෝධය ඇති පුද්ගලයන්ව සිටීමයි.
මේ හේතුව නිසා අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් (එතුමාට අල්ලාහ්ගේ ශාන්තිය හා සමාදානය අත්වේවා) ‘’අතිශය දුබල ජරපත් වයසට පත්වීමෙන් ආරක්ෂාව පතා’’ අල්ලාහ්ගෙන් යැදී සිටියහ.
හදවත් තුළ රෝගයක්
فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزَادَهُمُ اللَّهُ مَرَضًا
යම් පුද්ගලයෙකු තම හදවතේ ඇති රෝගයට (ආධ්යාත්මික ව්යාධියට) පිළියම් කිරීමට උනන්දු නොවන්නේ නම්, එම රෝගය තවදුරටත් උත්සන්න වීමේ දඬුවමට ඔහු ලක් වනු ඇත. මන්ද අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි: ‘ඔවුන්ගේ හදවත්හි රෝගයක් පවතී, එබැවින් අල්ලාහ් ඔවුන්ගේ රෝගය තව තවත් වැඩි කළේය.’ (අල්-කුර්ආන් 2:10) මිනිසෙකුගේ හදවත රෝගාතුර වීම (පාපයෙන් පිරිහීම), දරුවන්, පවුල හෝ ධනය අහිමි වීමට වඩා බෙහෙවින් විශාල වූ දඬුවමක් බවට කිසිදු සැකයක් නැත.
සදකා
නබිතුමා ﷺ මෙසේ පැවසූහ: “අල්ලාහ්ගේ සෙවණැල්ල හැර වෙනත් කිසිදු සෙවණැල්ලක් නොමැති මතු දිනක (මහ්ෂර් පිටියේදී), පුද්ගලයින් හත් දෙනෙකුටඅල්ලාහ් සිය සෙවණැල්ල ලබා දෙන්නේය.” ඔවුන් අතරින් එක් අයෙකු වන්නේ, “තම දකුණු අත දෙන දේ වම් අතට පවා නොදැනෙන තරමට ඉතා රහසිගතව දන් දුන් (සදකා කළ) මිනිසාය.”
