ස්වයංපෝෂිත ජීවිතයක් සහ උදාර හදවතක්
ඉමාම් ලයිත් ඉබ්නු සාද් (රහ්) තුමා තමා සතුටින් ජීවත් වීමට මෙන්ම තමා අවට සිටින අයවද සතුටින් තැබීමට කැමති විය. ඒ සඳහා එතුමා ඉතා ත්යාගශීලී ලෙස වියදම් කරන්නෙකු විය.
“මෙලොවෙන් ඔබට හිමි කොටස අමතක නොකරන්න. අල්ලාහ් ඔබට යහපත කළාක් මෙන්ම ඔබත් (අන් අයට) යහපත කරන්න.” (අල්-කසස්: 77)
මෙම වැකිය මනාව වටහා ගත් ඉමාම් ලයිත් තුමා එක් අදහසක් ඉදිරිපත් කළේය: “මිනිසුන්ගේ මූලික අවශ්යතා සම්පූර්ණයෙන්ම ඉටු වන තුරු, පුද්ගලයෙකු ධනය රැස් කර තබා ගැනීම සාධාරණ නැත.” තවද, පාලකයන් සහ වගකිවයුත්තන් ජනතාවට හුදෙක් “යැපුම් මට්ටමක්” (حد الكفاف) පමණක් නොව, “ස්වයංපෝෂිත මට්ටමක්” (حد الكفاية) සහතික කළ යුතු බවත්, ඒ පිළිබඳව ඔවුන් දෙවියන් ඉදිරියේ වගකිව යුතු බවත් එතුමා අවධාරණය කළේය.
මෙම දෙක අතර වෙනස:
- යැපුම් මට්ටම (حد الكفاف): මෙයින් අදහස් කරන්නේ මිනිසෙකු ජීවත් වීමට අවශ්ය අවම ආහාර සහ පාන වර්ගයි.
- ස්වයංපෝෂිත මට්ටම (حد الكفاية): මෙයට ගුණාත්මක ආහාර පාන සහ පහසු නවාතැන් ඇතුළුව පුද්ගලයෙකුට ගෞරවාන්විතව සහ සැනසිල්ලෙන් ජීවත් වීමට අවශ්ය සියලු පහසුකම් ඇතුළත් වේ.
සලාහුද්දීන් අයියුබි තුමාගේ දේපළ
ඊජිප්තුව, ශාම්, සිරියාව, යේමනය සහ හිජාස් වැනි විශාල ප්රදේශ පාලනය කළ සලාහුද්දීන් අල්-අයියුබි තුමා මිය යන විට එතුමා සතුව තිබුණේ දිර්හම් 47ක් පමණි. ක්රි.ව. 1193 දී එතුමා මිය යන විට අවමංගල්ය කටයුතු සඳහා පවා ප්රමාණවත් මුදලක් ඉතිරිව නොතිබුණි. මන්ද එතුමා සියලු ධනය පොදු අරගල සඳහාත්, සිරකරුවන් නිදහස් කිරීමටත්, දුප්පතුන්ට උපකාර කිරීමටත්, පල්ලි සහ රෝහල් ඉදිකිරීමටත් වියදම් කර තිබුණි.
එතුමා මෙලොව කෙරෙහි ආශාවක් නොමැති (සුහ්ද්) පුද්ගලයෙකු ලෙස ජීවත් විය. එතුමා කැමති වූයේ නම් පෘථිවියේ සියලු ධනය එතුමා සතු කර ගත හැකිව තිබුණි. නමුත් එතුමා තෝරා ගත්තේ මරණින් මතු ජීවිතයයි.
සැබැවින්ම අල්ලාහ්ව සිහිපත් කිරීමෙන් හදවත් සැනසීම ලබයි
أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ
“දැනගන්න, අල්ලාහ්ව සිහිපත් කිරීම තුළින් හදවත් සැනසීමට පත් වේ.” (අර්-රඃද්: 28)
ඔබේ සැනසීම ලබා ගැනීමට සහ තෘප්තිමත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට ඇති හොඳම මග සැමවිටම දේව සිහියෙන් ජීවත් වීමයි. උදේ සහ සවස පමණක් නොව, සෑම අවස්ථාවකදීම දෙවියන් වහන්සේ අප සමඟ සිටින බවට වූ හැඟීමෙන් ජීවත් වීම වැදගත් වේ. උදේ සවස දික්ර් (ප්රාර්ථනා) සහ අදාළ අවස්ථාවන්හිදී කියවන දූආ (යැදුම්) නිවැරදිව පාරායනය කිරීම මෙහි එක් අංගයකි.
