සදකාවේ (දානයේ) විශේෂත්වය
පෘථිවියේ හුදකලා ප්රදේශයක සිටි මිනිසෙකුට වලාකුළකින් හඬක් ඇසුණි: ‘අසවල් තැනැත්තාගේ (කෙනෙකුගේ නම සඳහන් කරමින්) උයනට වතුර දමන්න!’ යනුවෙන්. වහාම එම වලාකුළ වෙනත් දිශාවකට ගමන් කර, එහි වූ මුළු වැසි ජලයම ගල් සහිත ප්රදේශයකට ඇද හැලුවේය. එම ජලය කුඩා ජල මාර්ගයක් ඔස්සේ සම්පූර්ණයෙන්ම ගලා ගොස් උයනකට ළඟා විය. එම මිනිසා එම ජලය පසුපස ගියේය. එවිට, එක් මිනිසෙක් එම ජලය තම උයන් බෝග වෙත හරවා යවමින් සිටියේය. ඔහු ඔහුගෙන් මෙසේ ඇසුවේය: ‘අල්ලාහ්ගේ දාසයාණෙනි! ඔබගේ නම කුමක්ද?’
ඔහු වලාකුළින් ඇසුණු එම නමම පැවසීය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: ‘අල්ලාහ්ගේ දාසයාණෙනි! ඔබ මගේ නම ඇසුවේ මන්ද?’
ඔහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය: ‘මෙම ජලය වර්ෂා කළ වලාකුළෙන් හඬක්, ‘අසවල් තැනැත්තාගේ (ඔබගේ නම සඳහන් කරමින්) උයනට වතුර දමන්න!’ යනුවෙන් කියනු මම ඇසුවෙමි. මෙයට හේතුව කුමක්ද?’ යනුවෙන් ඔහුගෙන් විමසීය. එවිට එම මිනිසා මෙසේ පැවසීය: “ඔබ මේ ගැන සඳහන් කළ නිසා මම ඔබට කියන්නම්. මෙම උයනෙන් ලැබෙන අස්වැන්න තුනකට බෙදා, ඉන් තුනෙන් එකක් මම දානමාන සඳහා (සදකා) දෙනවා, තුනෙන් එකක් මම සහ මගේ පවුලේ අයගේ ප්රයෝජනයට ගන්නවා, ඉතිරි තුනෙන් එක මම නැවත වගාවන් සඳහා සහ එහි නඩත්තුව සඳහා වැය කරනවා.” (මුස්ලිම්)
යහපත් ජීවිතය (الحياة الطيبة) යනු කුමක්ද?
ඉමාම් ඉබ්නු අකීල් (රහ්) තුමා පවසයි:
“යහපත් ජීවිතයක් යනු කෙනෙකුගේ සියලු කාරණා සම්පූර්ණයෙන්ම අල්ලාහ් වෙත භාරදීමයි. එය හැදී වැඩෙන කුඩා දරුවෙකු තමාගේ සියලු කාරණා දෙමව්පියන්ට භාරදී, ඔවුන් කෙරෙහි සම්පූර්ණ විශ්වාසය තබා, තමා විසින්ම තීරණ ගැනීමට සිදුවීමේ බරකින් තොරව සැනසිල්ලෙන් සිටිනවා වැනිය. එමෙන්ම, තම කාරණා අල්ලාහ් වෙත භාරදෙන තැනැත්තා, අල්ලාහ් ඔහු උදෙසා තීරණ ගන්නා විට, තමා විසින්ම තීරණ ගැනීමට උත්සාහ නොකරයි.”
මිනිසාට සලාතය (නැමදීම) උපකාරයක් වන්නේ කෙසේද?
කෙනෙකුට සලාතය සැබෑ රැකවරණයක් සහ ශක්තියක් වන්නේ එය නිසි පරිදි ඉටු කළ විට පමණි — එනම්, හදවත සම්පූර්ණයෙන්ම අල්ලාහ් වෙත යොමු කර (‘කුෂූ’ හෙවත් භක්තියෙන් යුතුව) සහ සලාතයේ සියලු අනිවාර්ය කරුණු නිවැරදිව ඉටු කරන විටය.
කෙසේ වෙතත්, වර්තමානයේ බොහෝ දෙනෙකුගේ සලාතය හදවතේ සලාතයක් නොව, ශරීර අවයවවලින් පමණක් කරන සලාතයක් වී ඇත. පුද්ගලයෙකු “අල්ලාහු අක්බර්” කියා සලාතය ආරම්භ කළ සැණින්, කිසිදු ඵලක් නැති අදහස් සහ අවුල් සහගත සිතුවිලි ගණනාවක් ඔහුව වට කරගන්නේත්, සලාතය අවසන් කර ‘සලාම්’ කී පසු ඒ සියල්ල නැති වී යන්නේත් ඒ නිසාය.
නමුත් සැබෑ සලාතය යනු, “මා අල්ලාහ් ඉදිරියේ සිටගෙන සිටිමි” යන හැඟීමෙන් යුතුව ඉටු කරනු ලබන සලාතයයි. එය සියලු ආකාරයේ නැමදීම්වල මිහිරියාවෙන් සහ ආශීර්වාදයන්ගෙන් පිරුණු උයනකි. එවැනි සලාතයක් පුද්ගලයෙකුගේ සියලු කනස්සල්ල සහ දුක් කරදර අමතක කරවයි; මන්ද, එම මොහොතේ ඔහු සම්බන්ධ වන්නේ තමාගේ වඩාත්ම ආදරණීයයා වන අල්ලාහ් සමඟ බැවිනි.
නබි (සල්) තුමාණන් මෙසේ පැවසුවේ එබැවිනි: “මගේ දෑස්වල සිසිලස තබා ඇත්තේ සලාතය තුළය.” (අන්-නසාඊ)
සදකා
නබි ﷺ තුමා ප්රකාශ කළහ: “යමෙකු අවංකව උපයාගත් මුදලින් රටඉඳි ගෙඩියකට සමාන ප්රමාණයකින් හෝ දන් දෙන්නේ නම්, අල්ලාහ් එය තම සුරතින් පිළිගෙන, පසුව එය කන්දක් තරම් විශාල වනතුරු එම දානයේ අයිතිකරු වෙනුවෙන් වර්ධනය කරන්නේය.”
